Ya siyah, ya da beyaz. Başka renk yok mu?
0-6 yaş dönemi kişiliğimizin şekillendiği, gelecekte nasıl bir yetişkin olacağımızın
artık neredeyse kesin olarak şekillendiği dönemdir. Bu dönemde ki ebeveyn özellikle
bakıcı anne durumunda olan kişinin çocuğa davranışları ile kişilik şekillenir. Bu
dönemde ki hatalı tutumlar çocuğun şansı varsa ergenlik döneminde telafi edilir. Eğer
şansı yoksa ve ergenlik döneminde bunları aşamadıysa kişilik bozuklukları olarak tabir
edilen (hastalık değildir) problemli geçen bir yaşam sürmeye mahkum olurlar.
Kişilik bozuklukları kendi içinde farklılıklar göstermektedir. Borderline, narsisistik,
şizoid, şizotipal gibi türleri bulunmaktadır. Bu tip bozuklukların daha hafifi
nevrotik(ödipal) olarak tanımlanan obsesif kompulsif, anksiyete, panik atak, fobiler
gibi bozukluklardır. Bu bozuklukların karakterleri ve belirtileri birbirinde farklıdır
ve düzeltilmesi psikoterapi ile mümkün olmaktadır. Psikiyatrik tedavi bu problemlerin
çözümünde kısmen etkili olamakta verilen ilaçlar semptomları bir süre yok ederek sadece
geçici rahatlama sağlamaktadır.
Hayatı ve insanları bazen çok iyi, bazen çok kötü görmek, aynı kişiyi bazen çok
yüceltmek, bazende yerin dibine batırmak, diğer insanları değersiz varlıklar gibi
görmek, bütün dünyanın ve insanların kendisi için yaratıldığını düşünmek, başkalarının
duygu ve düşüncelerini anlayamamak ya da hiç önemsememek-değer vermemek, empati
kuramamak, empati kavramını saçma bulmak, insanlarla sürekli mesafeli bir ilişki
içerisinde olmak, çok az ya da hiç dostunun olmaması, kolay kırılmak, aşırı alıngan
olmak, başarısız olmaktan içten içe çok korkmak, yapması gereken işleri bildiği halde
bir türlü yapamamak, otorite kaygısı, içinden sürekli reddedilme kaygısı yaşamak, her an
bir şey olacakmış gibi tedirgin ve gergin olmak, başkalarının kolaylıkla yapabildiği
bazı şeyleri yapamamak, fobilerin ve yersiz korkuların olması, hayatını hep başakalarına
göre yönlendirme gibi bazı belirtiler bu bozuklukların bazı işaretlerindendir.
Bu bozukluklar farklı şekillerde de belirti vermektedir; alkol bağımlılığı, kumar
alışkanlığı, aşırı cinsellik, aşırı mastürbasyon, cinsel işlev bozukluğu, eş veya
partnerle cinsel ilişkide problemler, bilinçsizce para harcama-israf, bir iş yerinde
düzenli çalışamama sık iş değiştirme, tahammülsüzlük, aşırı sinirlilik, karşıdakine
gereğinden fazla öfkelenmek, eşi aşırı kızdıracak davranışlarda bulunup sonrasında
yaşanılanı çok basit, gereksiz yere büyütülen bir olay gibi hissetme, karşıdakinin
duygularını anlayamama-hissedememe gibi.
Yaşam kalitesini düşüren ve gerçek yaşamdan kişiyi uzaklaştırarak hem kendisinin hem de
çevresinin mutluluğunu bozan bu bozukluklardan kurtulmak ve gerçek mutluluğu yaşamak
ancak bu konuda eğitim almış psikoterapistler tarafından yapılan terapi ile mümkün
olmaktadır. 1-3 yıl arasında sürebilen bu terapiler bazen zorluklar içeren ama sonu
mutlulukla biten hayatı yeniden keşfetme yolculuğudur.