Psikoterapi Nedir?
Psikoterapi bu alanda ayrıca eğitim almış ruh sağlığı uzmanları (Tıp, Sosyal Hizmet,
Psikoloji, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık alanında lisans eğitimi almış) tarafından
üniversite eğitimlerinin üzerine psikoterapi eğitimi aldıktan sonra uygulayabildikleri
psikolojik sorunların ilaçsız tedavi edildiği, karşılıklı konuşmaya dayalı sorun çözme
yöntemidir. Psikoterapi beynimizin fonksiyonlarından olan zihinsel/bilişsel yapımızla
ilgilenir. Ruh sağlığı alanı olarak tanımlanmaktadır. Burada kullanılan ruh kavramı dini
anlamda (yada spiritüel) anlamda kullanılan ruh değildir, beynimizin milyonlarca
fonksiyonlarından biri olan zihinsel yapımızı tarif etmektedir. Zihinsel yapımız
fiziksel gelişimimizle birlikte yaşantımız süresince edindiğimiz deneyimlerle
şekillenmektedir. Beynimiz tüm yaşantımızı kaydeder ve bu kayıtlar üzerinden düşünür,
olaylara bakar, yorumlar, anlar, kavrar ve buna göre davranmamızı sağlar. Yaşam
deneyimlerimiz beyinimizdeki kayıtlara bağlı olarak doğru veya yanlış bir şekilde tüm
hayatımızı etkiler. Psikoterapi zihinsel yapımızda oluşan hatalı yapının düzeltilmesine
ve daha mutlu/ konforlu yaşamamıza yardımcı olarak hatalı bilişlerimizi düzeltir ve
yeniden yapılandırır.
Psikoterapi temelde 4 kuram üzerinden ve onların alt dallarından oluşur; davranışçı,
bilişsel, davranışçı bilişsel (cognitive)-DBT, dinamik ve varoluşçuluk temel
kuramlardır. Bu kuramlardan türemiş pek çok terapi metodu mevcuttur. Ülkelerin
kültürleri de bu metodların oluşmasında etkilidir. Kuram sahipleri genellikle kendi
problemleri üzerinden giderek kuramlar geliştirmişlerdir, hem kendileri hem de
takipçileri diğer kuramları eleştirip kendi kuramlarının bütün problemlerin çözümünde
etkili olduğu iddiasında bulunurlar. Aslında her terapi yönteminin çok daha etkili
olduğu sorun alanları bulunmaktadır. Ancak sadece bir kuramın tüm sorunları çözdüğünü
söylemek tartışmaya açık bir durumdur.
Terapistlerin bazıları bir veya bir kaç kuramı kullanırken son dönemde bazı terapistler
temel tüm kuramları kapsayacak şekilde bütüncül eğitim alarak kişinin sorununa göre
farklı kuramları uygulayabilmektedir. Bütüncül psikoterapistler kişiye ve soruna göre
uygun gördüğü bir veya birkaç metodu kullanarak terapi yapmaktadırlar.
Psikoterapi kişilerin sorun olarak gördüğü alan üzerinden çalışır ve kişinin yaşam
kalitesini yükseltmek için sorunu danışanının çözmesi için kişinin
yeterliliğini/kapasitesini ve farkındalığını arttırır. Terapi konuşularak yapılır ve
ilaç kullanılmaz. Terapist ilaç kullanmayı gerektiren ruhsal hastalık söz konusu
olduğunda kişiyi psikiyatriste yönlendirir ve bu kişilere isterlerse sadece destekleyici
terapi uygularlar.
Terapi süreci soruna göre bazen yıllarca sürebilmekte bazen bir kaç ayda
sonlanabilmektedir. Kişilerin yaşadığı benzer sorunların altında yatan nedenler
farklılıklar gösterebildiği için bir kişide kullanılan yöntem diğer kişide etkili
olmayabileceği için terapi sürecinde sorunun alt yapısı anlaşıldıktan sonra kişiden
kişiye değişebilen farklı yöntemlerle sorun çözülebilmektedir. Bu nedenle süreç
içerisinde danışan bilgilendirilerek onay alındıktan sonra yöntem farklılığına gidildiği
durumlarda olabilmektedir. Bu nedenle psikoterapistin birden fazla kuramı
uygulayabilmesi, bütüncül olması artı yarar sağlamaktadır.
Terapi süreci tamamen gizlilik esasına bağlı olarak devam eder ve danışanın onayı
olmadan birinci derecede yakınları dahil hiç kimseye bilgi verilmez ve paylaşılmaz.
Sağlıklı ve mutlu günler.